Art. 109. Odmowa ochrony czasowej

Brzmienie obowiązuje od 5 marca 2026 r. Zmieniono: art. 109. Podstawa: Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 203.

1. Szef Urzędu może odmówić w drodze decyzji dopuszczenia cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu korzystania z ochrony czasowej albo stwierdzić wyłączenie z ochrony czasowej cudzoziemca, który już z niej korzysta, jeżeli istnieją podstawy, aby uznać, że:

1) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b;

2) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, szczególnie poważne przestępstwo o charakterze innym niż polityczny, inne niż przestępstwo, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne przestępstwo, inne niż przestępstwo, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a, i stanowi zagrożenie dla społeczeństwa państwa, w którym przebywa;

4) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa.

2. Odmowie albo wyłączeniu, o których mowa w ust. 1, podlega także cudzoziemiec, wobec którego istnieją poważne podstawy, aby uznać, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu szczególnie poważnych przestępstw lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3.

3. Oceniając, czy cudzoziemiec popełnił szczególnie poważne przestępstwo, podżegał do jego popełnienia albo w inny sposób brał udział w jego popełnieniu, Szef Urzędu bierze pod uwagę dotkliwość zagrożenia, na które narażony jest cudzoziemiec po powrocie do kraju lub obszaru geograficznego, z którego stwierdzony został masowy napływ wysiedleńców. Przestępstwa charakteryzujące się szczególnym okrucieństwem, nawet jeżeli można założyć, że zostały popełnione z pobudek politycznych, mogą zostać zakwalifikowane jako szczególnie poważne przestępstwa niemające charakteru politycznego.

4. Postępowanie w sprawie, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu wszczyna z urzędu albo na wniosek Komendanta Głównego Policji, organów Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego.

5. Szef Urzędu wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, w terminie 2 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 4.

6. Decyzja, o której mowa w ust. 1, jest ostateczna.

7. O decyzji, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu niezwłocznie informuje Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Komentarz do Art. 109.

Przepis określa podstawy, tryb i skutki odmowy dopuszczenia cudzoziemca do korzystania z ochrony czasowej albo wyłączenia go z tej ochrony. Szef Urzędu może wydać taką decyzję, gdy istnieją podstawy do uznania, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b, cudzoziemiec popełnił poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przed przybyciem w celu korzystania z ochrony czasowej, szczególnie poważne przestępstwo o charakterze innym niż polityczny, albo został prawomocnie skazany za takie przestępstwo i stanowi zagrożenie dla społeczeństwa państwa, w którym przebywa. Przesłanką może być również zagrożenie, jakie jego wjazd lub pobyt stwarza dla bezpieczeństwa państwa.

Takie rozstrzygnięcie obejmuje także osobę, wobec której istnieją poważne podstawy do uznania, że podżegała do popełnienia szczególnie poważnych przestępstw lub czynów wskazanych w ust. 1 pkt 1-3 albo w inny sposób uczestniczyła w ich popełnieniu. Przy ocenie tych okoliczności Szef Urzędu uwzględnia dotkliwość zagrożenia, na które cudzoziemiec byłby narażony po powrocie do kraju lub obszaru geograficznego, z którego nastąpił masowy napływ wysiedleńców. Szczególnie okrutne przestępstwo może zostać uznane za niemające charakteru politycznego, nawet jeśli można przyjąć, że popełniono je z pobudek politycznych.

Postępowanie wszczyna się z urzędu albo na wniosek wskazanych organów, między innymi Policji, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Decyzja jest wydawana w terminie 2 dni od złożenia wniosku, ma charakter ostateczny, a o jej wydaniu niezwłocznie informowany jest Komendant Główny Straży Granicznej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1504.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 108.Art. 109a.