Art. 3. Dopłaty do składek z budżetu państwa; przedmiot ubezpieczenia; zakres ryzyk

Ustawa zmieniająca (Dz.U. 2026 poz. 965) weszła w życie 4 sierpnia 2026 r. Zmiana tego przepisu nie została jeszcze naniesiona w serwisie. Zmiana obejmie: pkt 1, ust. 3. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich – Dz.U. 2026 poz. 965.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Tak przepis brzmi po zmianie, która weszła w życie 4 sierpnia 2026 r. W serwisie nie została ona jeszcze naniesiona.

1) upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, upraw bobowatych drobnonasiennych, wierzby do wyplatania, traw nasiennych lub roślin zielarskich, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne, przy czym upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru – także od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, lub

1. Ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia: 1)3) upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, upraw bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub

2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę oraz w wyniku uboju z konieczności – zwanych dalej „umowami ubezpieczenia”.

1a. (uchylony)

2. Szkody spowodowane przez:

1) (uchylony)

2) huragan – oznaczają szkody powstałe w wyniku działania wiatru o prędkości nie mniejszej niż 24 m/s, którego działanie wyrządza masowe szkody; pojedyncze szkody uważa się za spowodowane przez huragan, jeżeli w najbliższym sąsiedztwie stwierdzono działanie huraganu;

3) powódź – oznaczają szkody powstałe wskutek:

a) zalania terenów w następstwie podniesienia się poziomu wód płynących lub stojących,

b) zalania terenów wskutek deszczu nawalnego,

c) spływu wód po zboczach lub stokach na terenach górskich i podgórskich;

4) deszcz nawalny – oznaczają szkody powstałe wskutek deszczu o współczynniku wydajności o wartości co najmniej 4; w przypadku braku możliwości ustalenia tego współczynnika bierze się pod uwagę stan faktyczny i rozmiar szkód w miejscu ich powstania, świadczące wyraźnie o działaniach deszczu nawalnego;

5) grad – oznaczają szkody powstałe wskutek opadu atmosferycznego składającego się z bryłek lodu;

6) piorun – oznaczają szkody będące następstwem wyładowania atmosferycznego pozostawiającego bezsporne ślady tego zdarzenia;

7) (uchylony)

8) obsunięcie się ziemi – oznaczają szkody spowodowane przez zapadanie się ziemi oraz usuwanie się ziemi, z tym że za szkody spowodowane przez:

a) zapadanie się ziemi – uważa się szkody powstałe wskutek obniżenia się terenu z powodu zawalenia się podziemnych wolnych przestrzeni w gruncie,

b) usuwanie się ziemi – uważa się szkody powstałe wskutek ruchów ziemi na stokach;

9) lawinę – oznaczają szkody powstałe wskutek gwałtownego zsuwania się lub staczania ze zboczy górskich lub podgórskich mas śniegu, lodu, skał, kamieni, ziemi lub błota;

10) suszę – oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb;

11) ujemne skutki przezimowania – oznaczają szkody spowodowane wymarznięciem, wymoknięciem, wyprzeniem, wysmaleniem lub wysadzeniem roślin, w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 kwietnia, polegające na całkowitym lub częściowym zniszczeniu roślin lub całkowitej utracie plonu lub jego części; 11a)4) przymrozki wiosenne – oznaczają szkody spowodowane przez obniżenie się temperatury poniżej 0 °C, w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca, polegające na całkowitym lub częściowym zniszczeniu roślin lub całkowitej utracie plonu lub jego części;

12) ubój z konieczności – oznaczają szkody spowodowane w wyniku uboju zarządzonego przez lekarza weterynarii, dokonanego w następstwie zdarzeń losowych określonych w pkt 2–6, 8 i 9.

3. Umowa ubezpieczenia uprawy obejmuje uprawy roślin, o których mowa w ust. 1 pkt 1, uprawianych w plonie głównym, przy czym za plon główny uznaje się w przypadku:

1) buraków cukrowych – korzenie buraka;

2) kukurydzy przeznaczonej na paszę – kolby i nadziemne części rośliny; 3)5) zbóż, w tym gryki i kukurydzy przeznaczonej na ziarno, oraz rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu i konopi włóknistych – ziarna lub nasiona;

4) ziemniaków – bulwy;

5) warzyw gruntowych – części warzyw gruntowych przeznaczone do konsumpcji;

6) drzew i krzewów owocowych oraz truskawek – owoce lub całe nasadzenia;

7) chmielu – szyszki;

8) tytoniu – liście; 9)6) bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, oraz bobowatych drobnonasiennych – nasiona; 10)7) roślin zielarskich – części użytkowane gospodarczo.

4. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, mając na uwadze warunki agrometeorologiczne i glebowe w poszczególnych województwach.

5. Minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy.

Komentarz do Art. 3.

Przepis określa zakres ubezpieczeń, do których składek przysługują dopłaty ze środków budżetu państwa. Obejmuje on ubezpieczenia upraw oraz zwierząt gospodarskich, przy czym ochrona dotyczy wyłącznie wskazanych w ust. 1 gatunków i rodzajów działalności. W przypadku upraw są to między innymi zboża, kukurydza, rzepak, ziemniaki, buraki cukrowe, warzywa gruntowe, drzewa i krzewy owocowe, truskawki, rośliny strączkowe i zielarskie. Ubezpieczenie może obejmować okres od zasiewu lub wysadzenia do zbioru. Zwierzęta, takie jak bydło, konie, owce, kozy, drób i świnie, mogą być objęte ochroną od określonych zdarzeń losowych oraz skutków „uboju z konieczności”.

Ust. 2 szczegółowo wyjaśnia, jak należy rozumieć poszczególne ryzyka. Przykładowo „huragan” wymaga wiatru o prędkości co najmniej 24 m/s i masowych szkód, „grad” oznacza opad bryłek lodu, a „piorun” wyładowanie atmosferyczne pozostawiające bezsporne ślady. Odrębnie określono także przesłanki suszy, ujemnych skutków przezimowania i przymrozków wiosennych, w tym okresy, w których muszą wystąpić te zjawiska. „Ubój z konieczności” obejmuje ubój zarządzony przez lekarza weterynarii w następstwie wskazanych zdarzeń losowych.

Ust. 3 wskazuje, co stanowi plon główny dla poszczególnych upraw, na przykład korzenie buraków, bulwy ziemniaków, ziarna zbóż lub owoce. Ma to znaczenie dla ustalenia, czego dotyczy ubezpieczenie uprawy. W ust. 4 i 5 określono sposób ustalania oraz ogłaszania wskaźników klimatycznego bilansu wodnego, wykorzystywanych przy ocenie suszy, z podziałem na gatunki roślin, gleby i województwa.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 251.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.Art. 4.