Art. 9. Dokumenty zastępcze do ustalenia świadczeń

W przypadku zniszczenia na skutek powodzi dokumentów niezbędnych do ustalenia świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, świadczeń dla osób niepełnosprawnych lub zaopatrzenia emerytalnego przyjmuje się:

1) wszelkie dokumenty oraz zeznania świadków pozwalające na udowodnienie okresów zatrudnienia (ubezpieczenia) oraz czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, macierzyństwa lub sprawowania opieki;

2) wszelkie dokumenty pozwalające na udowodnienie wysokości ich podstawy wymiaru;

3) wszelkie dokumenty pozwalające na udowodnienie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności, a także wszelkie dokumenty pozwalające na ustalenie poziomu potrzeby wsparcia dla potrzeb świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760 oraz z 2025 r. poz. 619).

Komentarz do Art. 9.

Przepis określa zasady postępowania w sytuacji, gdy powódź spowodowała zniszczenie dokumentów potrzebnych do ustalenia świadczeń z kilku obszarów: ubezpieczeń społecznych, świadczeń dla osób niepełnosprawnych oraz zaopatrzenia emerytalnego. Jego znaczenie polega na wskazaniu, jakie dowody mogą zostać przyjęte mimo braku pierwotnej dokumentacji.

W odniesieniu do okresów zatrudnienia lub ubezpieczenia, a także czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, macierzyństwa albo sprawowania opieki, przepis dopuszcza wszelkie dokumenty oraz zeznania świadków pozwalające potwierdzić te okoliczności. Oznacza to, że w tym zakresie dowodem mogą być nie tylko dokumenty, lecz także zeznania świadków.

Osobno wskazano dokumenty służące udowodnieniu wysokości podstawy wymiaru świadczeń. Przepis nie ogranicza ich rodzaju, posługując się określeniem „wszelkie dokumenty”. Tak samo szeroko określono dokumenty dotyczące niepełnosprawności lub jej stopnia. Mogą one również służyć ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia dla potrzeb świadczenia wspierającego.

Regulacja ma praktyczne znaczenie dowodowe. W razie zniszczenia dokumentów wskutek powodzi podstawą ustaleń mogą być różne zachowane materiały, a przy wykazywaniu okresów zatrudnienia, ubezpieczenia lub wskazanych okresów niezdolności do pracy także zeznania świadków. Przepis różnicuje więc środki dowodowe, wyraźnie przewidując świadków tylko przy pierwszej grupie okoliczności, natomiast przy pozostałych wskazuje na dokumenty.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2011 r. poz. 1385.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 8l.Art. 9a.