Art. 34. Warunki użycia środków przymusu

1. Środków przymusu bezpośredniego można użyć po uprzednim bezskutecznym wezwaniu osoby do zachowania się zgodnego z prawem oraz po uprzedzeniu jej o zamiarze użycia tych środków.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, w przypadku gdy:

1) występuje bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia lub wolności uprawnionego lub innej osoby lub

2) zwłoka groziłaby niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem, a środków przymusu bezpośredniego używa się prewencyjnie.

Komentarz do Art. 34.

Przepis określa podstawowe zasady użycia środków przymusu bezpośredniego. Co do zasady zastosowanie takich środków jest dopuszczalne dopiero po spełnieniu dwóch warunków. Najpierw osoba powinna zostać wezwana do zachowania się zgodnego z prawem, a wezwanie to musi okazać się bezskuteczne. Następnie należy ją uprzedzić o zamiarze użycia środków przymusu bezpośredniego. Regulacja ustanawia więc zarówno wymóg wcześniejszego wezwania, jak i obowiązek poinformowania o możliwym zastosowaniu przymusu.

Ustęp 2 przewiduje wyjątki od tej zasady. Uprzednie wezwanie i uprzedzenie o zamiarze użycia środków nie są wymagane, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia lub wolności uprawnionego albo innej osoby. Wyjątek obejmuje również sytuację, w której zwłoka groziłaby niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem, a środki przymusu bezpośredniego są używane prewencyjnie.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wyznaczeniu kolejności działania. W typowej sytuacji użycie przymusu powinno być poprzedzone wezwaniem i ostrzeżeniem. Jeżeli jednak zagrożenie jest bezpośrednie albo opóźnienie mogłoby narazić dobro chronione prawem, przepis pozwala odstąpić od tych czynności. W drugim z tych przypadków dodatkowo wskazuje, że chodzi o użycie prewencyjne, czyli podejmowane w związku z ryzykiem niebezpieczeństwa, zanim jego skutki się urzeczywistnią.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 33.Art. 35.