Art. 5. Zakaz zatrudnienia osób związanych z organami bezpieczeństwa państwa

1. W służbie zagranicznej nie może być zatrudniona osoba, która w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pracowała lub pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa lub była współpracownikiem tych organów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1519).

2. Przepis ust. 1 stosuje się także do niebędących członkami służby zagranicznej osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1–3, o ile osoby te są obywatelami polskimi.

Komentarz do Art. 5.

Art. 5 określa przesłankę, która wyklucza zatrudnienie w służbie zagranicznej. Nie może zostać zatrudniona osoba, która w okresie wskazanym w ust. 1 pracowała lub pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa albo była współpracownikiem tych organów. Ocena, czy dana osoba miała taki status, ma następować w rozumieniu przepisów ustawy przywołanej w tym ustępie. Przepis obejmuje więc trzy wskazane sytuacje: pracę w organach bezpieczeństwa państwa, pełnienie w nich służby oraz współpracę z tymi organami.

Znaczenie regulacji polega na tym, że wymienione okoliczności stanowią przeszkodę w zatrudnieniu w służbie zagranicznej. Zakaz nie jest ograniczony wyłącznie do osób będących członkami służby zagranicznej. Zgodnie z ust. 2 stosuje się go również do osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1-3, jeżeli są obywatelami polskimi. Oznacza to, że zakres regulacji obejmuje także wskazane w tym przepisie osoby niebędące członkami służby zagranicznej, pod dodatkowym warunkiem posiadania polskiego obywatelstwa.

Praktycznie art. 5 ustanawia jednolitą przeszkodę dotyczącą dostępu do zatrudnienia w służbie zagranicznej oraz do określonych ról wykonywanych przez osoby spoza jej członkostwa. Dla zastosowania przepisu znaczenie mają zarówno rodzaj wcześniejszej aktywności wobec organów bezpieczeństwa państwa, jak i jej przypisanie do okresu określonego w ust. 1.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2021 r. poz. 464.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 4.Art. 5a.