Art. 198. Kontrola zwolnień lekarskich i utrata prawa do uposażenia

Brzmienie obowiązuje od 1 stycznia 2028 r. Zmiana obejmie: ust. 8. Podstawa: Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 1123.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać 1 stycznia 2028 r.

8. Kontrola oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 196 pkt 3, polega na ustaleniu, czy nastąpiło nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, punktu opieki dziennej, przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub szkoły, do których uczęszcza dziecko funkcjonariusza, lub na ustaleniu, czy niania przebywała na zwolnieniu lekarskim.

1. Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 196 pkt 3, może podlegać kontroli.

2. Kontrolę przeprowadzają:

1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego;

2) przełożony funkcjonariusza lub osoba upoważniona przez Komendanta SOP – w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 196 pkt 3.

3. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia.

4. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 196 pkt 3, zostało złożone niezgodnie z prawdą, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia.

5. Jeżeli w wyniku kontroli komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za okres od tej daty do końca zwolnienia.

6. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone, że zwolnienie lekarskie zostało sfałszowane, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia.

7. Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy funkcjonariusz w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności, czy nie wykonuje pracy zarobkowej.

8. Kontrola oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 196 pkt 3, polega na ustaleniu, czy nastąpiło nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko funkcjonariusza, lub na ustaleniu, czy niania lub dzienny opiekun dziecka przebywali na zwolnieniu lekarskim.

9. Kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 196 pkt 3, przeprowadza osoba upoważniona przez przełożonego funkcjonariusza.

10. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że funkcjonariusz wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób, niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.

11. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 196 pkt 3, nie jest zgodne z prawdą, osoba kontrolująca sporządza protokół.

12. Protokół przedstawia się funkcjonariuszowi w celu wniesienia do niego ewentualnych uwag. Wniesienie uwag funkcjonariusz potwierdza własnoręcznym podpisem.

13. Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4. Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku zawiadomienia przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję kontroli o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego.

14. Od decyzji, o której mowa w ust. 13, funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego.

15. Kontrola wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich polega na sprawdzeniu, czy zaświadczenie:

1) nie zostało sfałszowane;

2) zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich.

16. Jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 15 pkt 1, zachodzi podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane, przełożony występuje do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wyjaśnienie sprawy.

17. W razie podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie zostało wydane niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, przełożony występuje o wyjaśnienie sprawy do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Komentarz do Art. 198.

Przepis określa zasady kontroli zwolnień lekarskich funkcjonariuszy SOP oraz oświadczenia dotyczącego nieprzewidzianego zamknięcia placówki opieki nad dzieckiem albo nieobecności niani lub dziennego opiekuna z powodu choroby. Kontrola może obejmować prawidłowość orzeczenia o czasowej niezdolności do służby, sposób wykorzystania zwolnienia, formalne wymogi zaświadczenia lekarskiego oraz prawdziwość oświadczenia, o którym mowa w art. 196 pkt 3.

Komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych sprawdzają prawidłowość orzekania o niezdolności do służby i wykorzystania zwolnienia. Przełożony albo osoba upoważniona przez Komendanta SOP kontroluje wykorzystanie zwolnienia, wymogi formalne zaświadczeń i wskazane oświadczenie. Kontrolę wykorzystania zwolnienia oraz oświadczenia przeprowadza osoba upoważniona przez przełożonego. Sprawdza się w szczególności, czy funkcjonariusz nie wykonuje pracy zarobkowej ani nie korzysta ze zwolnienia niezgodnie z jego celem, w tym podczas osobistej opieki nad dzieckiem lub członkiem rodziny.

Stwierdzone nieprawidłowości są dokumentowane w protokole przedstawianym funkcjonariuszowi, który może wnieść do niego uwagi. Skutkiem nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia, nieprawdziwego oświadczenia albo sfałszowania zaświadczenia jest utrata uposażenia za cały okres zwolnienia. Jeżeli komisja ustali wcześniejszą datę ustania niezdolności do służby, uposażenie nie przysługuje za okres od tej daty do końca zwolnienia. Na podstawie protokołu przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia, a od tej decyzji przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. Wątpliwości dotyczące autentyczności lub zgodności zaświadczenia z przepisami przełożony wyjaśnia w terenowej jednostce organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2018 r. poz. 138.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 197.Art. 199.