Art. 38. Odrębności ustroju gmin

Odrębności ustroju gmin, które wykonują zadania o szczególnym charakterze, określają właściwe ustawy. Dotyczy to w szczególności gmin uzdrowiskowych.

Komentarz do Art. 38.

Przepis określa sposób uregulowania ustroju gmin, które wykonują zadania o szczególnym charakterze. Nie opisuje jednak samodzielnie, na czym polegają te odrębności ani jak mają wyglądać. Wskazuje, że ich określenie należy do „właściwych ustaw”, a więc do odrębnych regulacji odnoszących się do danego rodzaju gmin lub szczególnego charakteru wykonywanych przez nie zadań.

Kluczowe znaczenie mają dwa elementy. Po pierwsze, przepis zakłada istnienie gmin, których ustrój może różnić się od rozwiązań dotyczących gmin niewykonujących zadań o szczególnym charakterze. Po drugie, o zakresie i treści tych różnic mają rozstrzygać właściwe ustawy, a nie sam ten przepis. Art. 38 pełni zatem funkcję ogólnej podstawy dla wprowadzania szczególnych rozwiązań ustrojowych w innych ustawach.

Przepis wskazuje przy tym w szczególności na gminy uzdrowiskowe. Oznacza to, że właśnie ten rodzaj gmin został wyraźnie zaliczony do grupy jednostek, których ustrój może podlegać odrębnym regulacjom. Sformułowanie „w szczególności” pokazuje, że gminy uzdrowiskowe są przykładem, a nie jedyną możliwą kategorią gmin objętych przepisem.

Znaczenie praktyczne regulacji polega na rozdzieleniu zakresów regulacji: Art. 38 sygnalizuje możliwość występowania odrębności, natomiast ich konkretne określenie pozostawia właściwym ustawom. Sam przepis nie przesądza więc o konkretnych rozwiązaniach ustrojowych, lecz wskazuje, gdzie należy ich szukać.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 662.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 37d.Art. 39.