Art. 3. Statut gminy

1. O ustroju gminy stanowi jej statut.

2. Projekt statutu gminy powyżej 300 000 mieszkańców podlega uzgodnieniu z Prezesem Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

3. W sprawach spornych rozstrzyga Rada Ministrów.

Komentarz do Art. 3.

Przepis określa podstawową zasadę dotyczącą ustroju gminy: kwestie te reguluje jej statut. Statut jest więc dokumentem, w którym znajduje się zasadnicza regulacja organizacji gminy, a jego treść stanowi punkt odniesienia dla ustalenia jej ustroju.

Szczególną procedurę przewidziano dla gminy liczącej powyżej 300 000 mieszkańców. Projekt jej statutu nie jest procedowany wyłącznie w ramach gminy, ponieważ podlega uzgodnieniu z Prezesem Rady Ministrów. Uzgodnienie następuje na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Z przepisu wynika zatem, że w przypadku największych gmin przygotowanie projektu statutu wymaga udziału organów wskazanych w ustawie, a inicjatywa uruchomienia tej procedury należy do właściwego ministra.

Przepis rozstrzyga również sposób postępowania w razie sporu związanego z tym uzgodnieniem. Jeżeli pojawią się sprawy sporne, rozstrzyga je Rada Ministrów. Oznacza to, że spór nie pozostaje bez wskazanego rozstrzygnięcia, a kompetencję do jego zakończenia przyznano organowi rządowemu określonemu w przepisie.

Znaczenie praktyczne regulacji polega na rozróżnieniu sytuacji gmin zależnie od liczby mieszkańców. Dla gminy, której liczba mieszkańców nie przekracza 300 000, przepis nie przewiduje opisanego obowiązku uzgodnienia projektu z Prezesem Rady Ministrów. Dla gminy powyżej tego progu statut wymaga dodatkowego uzgodnienia, a ewentualne kwestie sporne mają ustaloną drogę rozstrzygnięcia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 662.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.Art. 4.