Art. 27. Skutki niewykonania nakazu wyjawienia środka dowodowego

Jeżeli strona uchyla się od wykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie środka dowodowego lub dopuszcza się zniszczenia takiego środka w celu udaremnienia jego wyjawienia, sąd może:

1) uznać za ustalone fakty, które mają zostać stwierdzone przy pomocy tego środka, chyba że strona, która uchyla się od wykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie środka dowodowego lub dopuszcza się zniszczenia takiego środka, wykaże co innego;

2) obciążyć tę stronę obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania, w całości lub części, niezależnie od wyniku sprawy.

Komentarz do Art. 27.

Przepis określa skutki niewykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie środka dowodowego oraz jego zniszczenia w celu udaremnienia wyjawienia. Dotyczy więc sytuacji, w której strona nie realizuje obowiązku wynikającego z prawomocnego rozstrzygnięcia sądu albo celowo usuwa środek, który miał zostać ujawniony.

W takim przypadku sąd może zastosować dwa rodzaje konsekwencji:

uznać za ustalone fakty, które miały zostać stwierdzone przy pomocy niewyjawionego lub zniszczonego środka dowodowego. Nie jest to jednak rozwiązanie bezwzględne. Strona może wykazać, że przyjęte fakty nie odpowiadają rzeczywistości. Możliwość ta dotyczy zarówno uchylania się od wykonania postanowienia, jak i zniszczenia środka dowodowego w celu udaremnienia jego wyjawienia;
obciążyć stronę obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania, w całości albo w części. Sąd może nałożyć ten obowiązek niezależnie od wyniku sprawy, a więc także wtedy, gdy strona ta ostatecznie nie przegra postępowania.

Przepis pozostawia sądowi decyzję co do zastosowania tych konsekwencji, wskazując, że sąd „może” je zastosować. Znaczenie praktyczne regulacji polega na tym, że utrudnianie wyjawienia środka dowodowego albo jego celowe zniszczenie może wpłynąć zarówno na ustalenia faktyczne w sprawie, jak i na rozliczenie kosztów postępowania. Sankcje te odnoszą się do zachowania strony po wydaniu prawomocnego postanowienia oraz do działań podejmowanych w celu udaremnienia wyjawienia środka dowodowego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2017 r. poz. 1132.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 26.Art. 28.