Art. 1. Status i organizacja Akademii

1. Polska Akademia Nauk, zwana dalej „Akademią”, jest państwową instytucją naukową.

2. Akademia działa poprzez:

1) organy oraz korporację uczonych;

2) utworzone przez Akademię instytuty naukowe i pomocnicze jednostki naukowe, zwane dalej „jednostkami naukowymi Akademii”;

3) utworzone przez Akademię inne jednostki organizacyjne.

Komentarz do Art. 1.

Przepis określa podstawowy status Polskiej Akademii Nauk oraz sposób jej działania. Akademia jest państwową instytucją naukową, co wskazuje na jej charakter jako jednostki należącej do sfery państwowych instytucji naukowych. Przepis wprowadza również skróconą nazwę „Akademia”, którą posługuje się w dalszych regulacjach.

Działanie Akademii opiera się na trzech grupach elementów. Są to:

organy oraz korporacja uczonych,
instytuty naukowe i pomocnicze jednostki naukowe utworzone przez Akademię, określane wspólnie jako „jednostki naukowe Akademii”,
inne jednostki organizacyjne utworzone przez Akademię.

Przepis wskazuje więc, że Akademia nie działa wyłącznie przez własne organy. Jej funkcjonowanie obejmuje także korporację uczonych oraz jednostki organizacyjne powołane przez samą Akademię. Wśród tych jednostek wyodrębniono instytuty naukowe i pomocnicze jednostki naukowe, którym nadano wspólną nazwę „jednostki naukowe Akademii”. Odrębną kategorię stanowią pozostałe jednostki organizacyjne utworzone przez Akademię.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wyznaczeniu podstawowej struktury Akademii. Pozwala on odróżnić samą Akademię jako państwową instytucję naukową od organów, korporacji uczonych oraz jednostek, poprzez które Akademia realizuje swoje działanie. Jednocześnie przepis wskazuje, że zarówno jednostki naukowe, jak i inne jednostki organizacyjne muszą być utworzone przez Akademię, aby mieścić się w opisanym sposobie jej funkcjonowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2020 r. poz. 1796.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.