Art. 4. Podmioty obowiązku podatkowego

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży:

1) przy umowie sprzedaży - na kupującym;

2) przy umowie zamiany - na stronach czynności;

3) przy umowie darowizny - na obdarowanym;

4) przy umowie dożywocia - na nabywcy własności nieruchomości;

5) przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności - na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności;

6) przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności - na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności;

7) przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego - na biorącym pożyczkę lub przechowawcy;

8) przy ustanowieniu hipoteki - na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki;

9) przy umowie spółki cywilnej - na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki - na spółce.

Komentarz do Art. 4.

Przepis określa, na kim ciąży obowiązek podatkowy przy poszczególnych czynnościach cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem art. 5. Co do zasady wskazuje więc podmiot zobowiązany w zależności od rodzaju zawartej umowy albo ustanowionego prawa.

Najważniejsze zasady są następujące:

przy sprzedaży obowiązek ciąży na kupującym, a przy zamianie na stronach czynności;
przy darowiźnie obciążony jest obdarowany, natomiast przy umowie dożywocia nabywca własności nieruchomości;
przy dziale spadku albo zniesieniu współwłasności obowiązek dotyczy podmiotu, który nabywa rzeczy lub prawa majątkowe ponad przysługujący mu udział w spadku lub we współwłasności;
przy odpłatnym użytkowaniu, także nieprawidłowym, obowiązek ciąży na użytkowniku, a przy odpłatnej służebności na nabywającym to prawo;
przy pożyczce oraz depozycie nieprawidłowym zobowiązany jest odpowiednio biorący pożyczkę albo przechowawca;
przy ustanowieniu hipoteki obowiązek ciąży na osobie składającej oświadczenie woli o jej ustanowieniu.

Odrębnie uregulowano umowy spółki. W przypadku spółki cywilnej obowiązek podatkowy ciąży na wspólnikach, natomiast przy pozostałych umowach spółki obciążona jest sama spółka. Praktyczne znaczenie przepisu polega na jednoznacznym przypisaniu obowiązku podatkowego uczestnikowi danej czynności, z uwzględnieniem jej rodzaju i charakteru.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 295.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 3.Art. 5.