Art. 2. Przypadki represji objęte ustawą

Represją w rozumieniu ustawy jest:

1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939–1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych;

2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium:

a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939–1945,

b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

Komentarz do Art. 2.

Przepis określa, jakie formy prześladowania są uznawane za „represję” w rozumieniu ustawy. Obejmuje on dwa zasadnicze przypadki.

Pierwszym jest osadzenie w obozie pracy przymusowej w okresie wojny, jeżeli nastąpiło z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych albo religijnych. Znaczenie ma więc zarówno sam fakt osadzenia, jak i przyczyna, która do niego doprowadziła.

Drugim przypadkiem jest deportacja, czyli wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej sześciu miesięcy. Przepis wiąże ją z określonym obszarem, obejmując wywiezienie w granicach terytorium państwa polskiego sprzed wskazanej w ustawie zmiany granic albo z tego terytorium. W zależności od kierunku deportacji chodzi o terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych albo o terytorium Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych. W odniesieniu do drugiego z tych kierunków przepis wskazuje także odrębny okres, w którym takie działania są objęte definicją, oraz dodatkowo przewiduje możliwość uznania deportacji z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach w późniejszym okresie.

Praktyczne znaczenie przepisu polega na wyznaczeniu podstawowych kryteriów oceny, czy konkretne osadzenie lub wywiezienie mieści się w ustawowym pojęciu represji. Decydują o tym rodzaj doznanego działania, jego przyczyna, minimalny czas pracy przymusowej, miejsce wywiezienia oraz okres, w którym represja nastąpiła.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 1996 r. poz. 395.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 1a.Art. 3.