Rozdział 1. Przepisy ogólne - Osłony socjalne…

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Ustawa określa:

1) zasady:

a) nabycia prawa do urlopu energetycznego, urlopu górniczego oraz jednorazowej odprawy pieniężnej przez pracowników sektora elektroenergetycznego w okresie wyłączania jednostek wytwórczych oraz przez pracowników branży górnictwa węgla brunatnego w okresie systemowej redukcji, ograniczenia lub zakończenia wydobycia węgla brunatnego, w związku z transformacją sektora elektroenergetycznego,

b) wypłaty świadczenia socjalnego w okresie korzystania przez pracowników z urlopu energetycznego i górniczego oraz wypłaty jednorazowej odprawy pieniężnej;

2) źródła finansowania świadczeń socjalnych oraz jednorazowych odpraw pieniężnych, o których mowa w pkt 1 lit. b.

Art. 2. Definicje

W rozumieniu ustawy:

1) dokument elektroniczny - oznacza dokument elektroniczny w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 57, 1123, 1234 i 1703);

2) jednostka wytwórcza - oznacza jednostkę wytwórczą w rozumieniu art. 3 pkt 43 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, z późn. zm.¹) opalaną węglem kamiennym lub brunatnym;

3) oznaczona część przedsiębiorstwa energetycznego - oznacza elektrownię będącą pracodawcą, wchodzącą w skład przedsiębiorstwa energetycznego;

4) oznaczona część przedsiębiorstwa górniczego węgla brunatnego - oznacza zakład górniczy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633 i 1688) służący wydobywaniu węgla brunatnego i będący pracodawcą, wchodzący w skład przedsiębiorstwa górniczego węgla brunatnego;

5) przedsiębiorstwo energetyczne - oznacza spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej przy użyciu kondensacyjnych jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych przyłączonych do sieci przesyłowej elektroenergetycznej, z których co najmniej jedna ma moc osiągalną nie niższą niż 150 MW;

6) przedsiębiorstwo górnicze węgla brunatnego - oznacza podmiot będący spółką akcyjną lub spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która prowadzi wydobycie węgla brunatnego na podstawie koncesji lub która prowadzi likwidację zakładu górniczego lub działania polikwidacyjne na terenach górniczych węgla brunatnego, lub zabezpiecza kopalnię przed zagrożeniami wodnymi, gazowymi oraz pożarowymi po zakończeniu likwidacji kopalni;

7) spółka przedsiębiorstwa energetycznego - oznacza spółkę zależną, w której przedsiębiorstwo energetyczne posiada status spółki dominującej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1467, z późn. zm.²);

8) spółka przedsiębiorstwa górniczego węgla brunatnego - oznacza spółkę zależną, w której przedsiębiorstwo górnicze węgla brunatnego posiada status spółki dominującej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych;

9) zarządca rozliczeń - oznacza Zarządcę Rozliczeń Spółkę Akcyjną, o której mowa w art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 311).

Art. 3. Podmioty objęte ustawą

Przepisy ustawy stosuje się do:

1) przedsiębiorstw energetycznych lub oznaczonych części przedsiębiorstw energetycznych;

2) spółek przedsiębiorstw energetycznych;

3) przedsiębiorstw górniczych węgla brunatnego lub oznaczonych części przedsiębiorstw górniczych węgla brunatnego;

4) spółek przedsiębiorstw górniczych węgla brunatnego.

Art. 4. Lista uprawnień przysługujących pracownikom; warunki przyznania uprawnień

1. Pracownikom zatrudnionym w dniu wejścia w życie ustawy w podmiotach, o których mowa w art. 3, niespełniającym warunków do nabycia prawa do emerytury, przysługuje, na warunkach określonych w ustawie, prawo do:

1) urlopu energetycznego albo

2) urlopu górniczego, albo

3) jednorazowej odprawy pieniężnej.

2. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, przyznaje się w okresie od dnia rozwiązania lub zmiany umowy, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, w zakresie skutkującym wyłączeniem pierwszej z jednostek wytwórczych w danej oznaczonej części przedsiębiorstwa energetycznego, jednak nie dłużej niż do dnia określonego w art. 23 ust. 1 lub 3, pracownikom:

1) oznaczonej części przedsiębiorstwa energetycznego, w której w związku z transformacją sektora elektroenergetycznego wyłączane są jednostki wytwórcze;

2) przedsiębiorstwa energetycznego, w którego skład wchodzi oznaczona część przedsiębiorstwa energetycznego, o której mowa w pkt 1, oraz spółek tego przedsiębiorstwa energetycznego, wykonującym prace pozostające w związku z wytwarzaniem energii elektrycznej w wyłączanych w związku z transformacją sektora elektroenergetycznego jednostkach wytwórczych w tej oznaczonej części przedsiębiorstwa energetycznego.

3. Zarząd przedsiębiorstwa energetycznego ustala, które ze spółek przedsiębiorstwa energetycznego spełniają warunek, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, i informuje je o dniu rozwiązania lub zmiany umowy, o którym mowa w ust. 2, w terminie 7 dni od dnia tego rozwiązania lub tej zmiany.

4. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, przyznaje się w okresie od dnia: - określonego w uchwale zarządu przedsiębiorstwa górniczego węgla brunatnego, podjętej w związku z transformacją sektora elektroenergetycznego, jednak nie dłużej niż do dnia określonego w art. 23 ust. 1 lub 3, pracownikom tej oznaczonej części przedsiębiorstwa górniczego oraz pracownikom przedsiębiorstwa górniczego i spółek tego przedsiębiorstwa górniczego, wykonującym prace pozostające w związku z wydobywaniem węgla brunatnego w tej oznaczonej części przedsiębiorstwa energetycznego.

1) rozpoczęcia w oznaczonej części przedsiębiorstwa górniczego systemowej redukcji wydobycia węgla brunatnego związanej z wyłączaniem jednostek wytwórczych przedsiębiorstwa energetycznego,

2) ograniczenia lub zakończenia wydobycia węgla brunatnego w oznaczonej części przedsiębiorstwa górniczego

5. Zarząd przedsiębiorstwa górniczego węgla brunatnego ustala, które ze spółek przedsiębiorstwa górniczego spełniają warunek, o którym mowa w ust. 4, i informuje je o dniu, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 lub 2, i przekazuje im kopię uchwały, o której mowa w ust. 4, w terminie 7 dni od dnia jej podjęcia.

6. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, są przyznawane przez pracodawcę na wniosek pracownika. Pracodawca nie jest związany wnioskiem pracownika. Tryb i sposób składania wniosków ustala pracodawca i przekazuje do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

7. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, mogą być przyznane pracownikowi tylko raz, bez względu na zmiany zatrudnienia.

8. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie ograniczają uprawnień pracownika określonych w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2018 r. poz. 1969 oraz z 2023 r. poz. 641), zwanej dalej "ustawą o zwolnieniach grupowych".

Pełna treść aktu: o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego.