Art. 1. Znaczenie orderów i odznaczeń oraz zasady ich nadawania

1. Rzeczpospolita Polska zapewnia ciągłość tradycji narodowych w wyróżnianiu zasług, cnót obywatelskich i wybitnych osiągnięć.

2. Najwyższym wyróżnieniem zasług cywilnych i wojskowych położonych w czasie pokoju lub wojny dla chwały i rozwoju Rzeczypospolitej Polskiej są ordery i odznaczenia.

3. Ordery w każdej klasie i odznaczenia w każdym stopniu nadaje się jeden raz, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

4. Ordery i odznaczenia nadaje się na zasadach określonych w ustawie.

Komentarz do Art. 1.

Przepis określa podstawowe znaczenie orderów i odznaczeń oraz ogólne zasady ich nadawania. Rzeczpospolita Polska zapewnia ciągłość tradycji narodowych w wyróżnianiu zasług, cnót obywatelskich i wybitnych osiągnięć. Oznacza to, że system wyróżnień służy podkreślaniu postaw i dokonań uznanych za szczególnie istotne dla wspólnoty państwowej.

Ordery i odznaczenia zostały wskazane jako najwyższe wyróżnienie zasług cywilnych i wojskowych. Przepis obejmuje zarówno zasługi położone w czasie pokoju, jak i w czasie wojny, jeżeli służą chwale i rozwojowi Rzeczypospolitej Polskiej. Rozróżnienie na zasługi cywilne i wojskowe pokazuje, że wyróżnienie może odnosić się do różnych rodzajów działalności i osiągnięć.

Zasadą jest jednokrotne nadawanie orderu w każdej klasie oraz odznaczenia w każdym stopniu. Reguła ta nie ma charakteru absolutnego, ponieważ przepis dopuszcza wyjątki, jeżeli przewiduje je ustawa. W praktyce oznacza to, że samo posiadanie określonego wyróżnienia nie przesądza o możliwości jego ponownego nadania, a odstępstwa muszą wynikać z przepisów ustawy.

Całość regulacji ma charakter ogólny i wyznacza ramy systemu orderów i odznaczeń. Ich nadawanie nie jest pozostawione dowolności, lecz odbywa się na zasadach określonych w ustawie. Przepis łączy więc funkcję deklarującą, wskazującą rangę wyróżnień, z funkcją porządkującą, określającą podstawową regułę ich nadawania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 1992 r. poz. 450.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.