Art. 5. Wsteczna moc obowiązująca aktu normatywnego

Przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.

Komentarz do Art. 5.

Przepis określa możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, czyli takiego skutku, który obejmuje także okres wcześniejszy niż moment wejścia aktu w życie. Nie ustanawia jednak zasady, że każdy akt normatywny może działać wstecz. Wskazuje jedynie, że przepisy art. 4 nie wyłączają takiej możliwości.

Warunkiem zastosowania wstecznej mocy obowiązującej jest to, aby nie sprzeciwiały się temu zasady demokratycznego państwa prawnego. Oznacza to, że dopuszczalność działania aktu wstecz jest uzależniona od oceny jego zgodności z tymi zasadami. Samo nadanie aktowi takiego skutku nie przesądza więc jeszcze o jego dopuszczalności, ponieważ konieczne pozostaje spełnienie wskazanej przesłanki.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wyznaczeniu granicy dla wyjątkowego rozwiązania, jakim jest wsteczne działanie aktu normatywnego. Z jednej strony przepis nie zamyka drogi do objęcia regulacją zdarzeń lub sytuacji wcześniejszych, z drugiej, uzależnia tę możliwość od wymogu wynikającego z zasad demokratycznego państwa prawnego. Przy interpretacji przepisu istotne są zatem dwa elementy: wsteczna moc obowiązująca aktu oraz brak przeszkody w postaci tych zasad. Przepis nie określa dodatkowych przypadków ani szczegółowej procedury, lecz formułuje ogólną przesłankę dopuszczalności takiego rozwiązania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2019 r. poz. 1461.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 4.Art. 6.