Art. 5. Wsteczna moc obowiązująca aktu normatywnego

Przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.

Komentarz do Art. 5.

Przepis określa relację między zasadą wyrażoną w art. 4 a możliwością nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej. Samo obowiązywanie art. 4 nie oznacza, że taka możliwość jest zawsze wyłączona. Przepis wskazuje, że akt normatywny może wyjątkowo uzyskać moc wsteczną, czyli obejmować swoją mocą także okres wcześniejszy, niż moment jego wejścia w życie.

Kluczowe znaczenie ma jednak zastrzeżenie dotyczące zasad demokratycznego państwa prawnego. Wsteczna moc obowiązująca jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zasady te „nie stoją temu na przeszkodzie”. Oznacza to, że możliwość nadania mocy wstecznej nie ma charakteru bezwarunkowego. Przepis nie ustanawia automatycznej reguły, zgodnie z którą każdy akt może działać wstecz, lecz uzależnia to od zgodności takiego rozwiązania z określonymi zasadami.

W praktyce art. 5 zachowuje możliwość ustanowienia regulacji odnoszącej się do wcześniejszego okresu, ale jednocześnie wskazuje granicę korzystania z tego rozwiązania. Ocenie podlega zatem nie tylko sam fakt nadania aktowi wstecznej mocy obowiązującej, lecz także to, czy nie jest to sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Przepis ma więc charakter dopuszczający, ale zarazem ograniczający: nie wyłącza działania wstecz, jednak pozwala na nie wyłącznie przy spełnieniu wskazanej przesłanki.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2000 r. poz. 718.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 4.Art. 6.