Art. 45. Niezawisłość i samodzielność członków organów orzekających. Swobodna ocena dowodów

1. Członkowie komisji orzekających i Głównej Komisji Orzekającej są niezawiśli w zakresie orzekania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych i podlegają tylko przepisom prawa.

2. Członkowie komisji orzekających i Głównej Komisji Orzekającej orzekają w granicach określonych ustawą oraz na mocy przekonania opartego na ocenie dowodów, rozstrzygają samodzielnie nasuwające się zagadnienia prawne i nie są związani rozstrzygnięciami innych organów, z wyjątkiem prawomocnego wyroku sądu.

Komentarz do Art. 45.

Przepis określa podstawowe zasady działania członków komisji orzekających oraz Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jego zasadniczym elementem jest niezawisłość w zakresie orzekania. Oznacza ona, że członkowie tych komisji podlegają wyłącznie przepisom prawa, a przy podejmowaniu rozstrzygnięć nie powinni kierować się poleceniami ani ocenami pochodzącymi spoza tego porządku.

Jednocześnie niezawisłość nie oznacza dowolności. Komisje orzekają w granicach określonych ustawą, a ich przekonanie powinno opierać się na ocenie dowodów. Przepis wskazuje więc zarówno zakres kompetencji, jak i podstawę podejmowania rozstrzygnięć. Członkowie komisji samodzielnie rozstrzygają pojawiające się zagadnienia prawne, co podkreśla ich odpowiedzialność za ocenę znaczenia przepisów w konkretnej sprawie.

Komisje nie są związane rozstrzygnięciami innych organów. Wyjątek stanowi prawomocne rozstrzygnięcie sądowe, które wiąże je w zakresie przewidzianym w przepisie. W praktyce regulacja ta wyznacza równowagę między samodzielnością komisji a koniecznością działania na podstawie prawa, dowodów i ustalonych granic ustawowych. Ma także znaczenie dla przejrzystości orzekania, ponieważ wskazuje, że rozstrzygnięcie powinno wynikać z oceny materiału dowodowego i samodzielnej analizy prawnej, a nie z podporządkowania innym organom.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1484.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 44a.Art. 46.