Art. 24. Zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej oraz zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy

1. Jeżeli w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia tego naruszenia, stosuje się ustawę nową, z tym że należy stosować ustawę obowiązującą w czasie popełnienia naruszenia, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy.

2. Jeżeli według nowej ustawy określone działanie lub zaniechanie objęte orzeczeniem nie stanowi już naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ukaranie ulega zatarciu z mocy prawa.

Komentarz do Art. 24.

Przepis określa, którą ustawę należy stosować przy orzekaniu w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, gdy od czasu popełnienia naruszenia zmieniły się obowiązujące regulacje. Punktem wyjścia jest ustawa obowiązująca w czasie orzekania. Oznacza to, że co do zasady organ orzekający powinien zastosować nowe przepisy, nawet jeśli naruszenie nastąpiło pod rządami wcześniejszej ustawy.

Od tej zasady przewidziano istotny wyjątek. Jeżeli ustawa obowiązująca w czasie popełnienia naruszenia jest względniejsza dla sprawcy, to właśnie ją należy zastosować. Przepis nakazuje więc porównać regulację wcześniejszą i nową oraz wybrać tę, która jest korzystniejsza dla sprawcy. Kryterium czasowe nie ma zatem charakteru bezwzględnego, ponieważ decydujące znaczenie może mieć względniejszy charakter wcześniejszej ustawy.

Drugi element regulacji dotyczy sytuacji, w której nowe przepisy przestają uznawać dane działanie lub zaniechanie za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jeżeli czyn objęty orzeczeniem nie stanowi już takiego naruszenia według nowej ustawy, ukaranie ulega zatarciu z mocy prawa. Skutek ten następuje bez potrzeby wskazania dodatkowych warunków w komentowanym przepisie. W praktyce art. 24 łączy więc dwie zasady: stosowanie nowej ustawy w czasie orzekania, z ochroną sprawcy przez zastosowanie wcześniejszej ustawy, gdy jest względniejsza, oraz automatyczne zatarcie ukarania, gdy dane zachowanie utraciło status naruszenia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1484.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 23.Art. 25.