Art. 161. Zwrot kosztów lub kary pieniężnej

W przypadku stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia wpłacona kara pieniężna lub koszty postępowania podlegają zwrotowi.

Komentarz do Art. 161.

Przepis reguluje skutki stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia w zakresie wcześniej poniesionych obciążeń finansowych. Jeżeli takie orzeczenie zostało uznane za nieważne, zwrotowi podlega wpłacona kara pieniężna lub koszt postępowania. Użycie słowa „lub” wskazuje, że regulacja obejmuje zarówno sytuację, w której uiszczono karę pieniężną, jak i sytuację, w której poniesiono koszty postępowania. Może też dotyczyć przypadku, gdy w związku z orzeczeniem wpłacono oba rodzaje należności, ponieważ przepis wymienia je jako odrębne podlegające zwrotowi świadczenia.

Warunkiem zastosowania tej regulacji jest wcześniejsze stwierdzenie nieważności prawomocnego orzeczenia. Sam fakt wpłaty kary albo kosztów nie wystarcza, jeżeli nieważność orzeczenia nie została stwierdzona. Przepis nie określa w tym miejscu sposobu dokonania zwrotu, terminu jego realizacji ani podmiotu zobowiązanego do wypłaty. Stanowi natomiast jednoznacznie, że po spełnieniu wskazanej przesłanki wpłacona kwota podlega zwrotowi. Znaczenie praktyczne przepisu polega na powiązaniu losu zapłaconej kary lub kosztów z ważnością prawomocnego orzeczenia. Stwierdzenie jego nieważności oznacza więc obowiązek rozliczenia wpłaconych należności przez ich zwrot. Regulacja obejmuje wyłącznie karę pieniężną i koszty postępowania, nie wskazuje natomiast innych rodzajów świadczeń.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1484.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 160.Art. 162.