Art. 3. Przedmiotowy zakres odpowiedzialności

Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności za czyn zabroniony, którym jest zachowanie osoby fizycznej: - jeżeli zachowanie to przyniosło lub mogło przynieść podmiotowi zbiorowemu korzyść, chociażby niemajątkową.

1) działającej w imieniu lub w interesie podmiotu zbiorowego w ramach uprawnienia lub obowiązku do jego reprezentowania, podejmowania w jego imieniu decyzji lub wykonywania kontroli wewnętrznej albo przy przekroczeniu tego uprawnienia lub niedopełnieniu tego obowiązku,

2) dopuszczonej do działania w wyniku przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez osobę, o której mowa w pkt 1,

3) działającej w imieniu lub w interesie podmiotu zbiorowego, za zgodą lub wiedzą osoby, o której mowa w pkt 1,

3a) będącej przedsiębiorcą, który bezpośrednio współdziała z podmiotem zbiorowym w realizacji celu prawnie dopuszczalnego

4) (uchylony)

Komentarz do Art. 3.

Przepis określa, kiedy podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności za czyn zabroniony popełniony przez osobę fizyczną. Podstawowym warunkiem jest to, aby zachowanie tej osoby przyniosło podmiotowi zbiorowemu korzyść albo mogło ją przynieść. Korzyść może mieć również charakter niemajątkowy, a więc przepis nie ogranicza się do sytuacji, w których podmiot uzyskał lub mógł uzyskać pieniądze albo inne składniki majątkowe.

Znaczenie ma także związek osoby fizycznej z podmiotem zbiorowym. Przepis wymienia kilka sytuacji:

osoba działała w imieniu lub w interesie podmiotu, mając uprawnienie albo obowiązek reprezentowania go, podejmowania w jego imieniu decyzji lub wykonywania kontroli wewnętrznej, także wtedy, gdy przekroczyła uprawnienie albo nie dopełniła obowiązku;
osoba została dopuszczona do działania wskutek przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez osobę należącą do pierwszej kategorii;
osoba działała w imieniu lub w interesie podmiotu za zgodą lub wiedzą osoby należącej do pierwszej kategorii;
osoba była przedsiębiorcą bezpośrednio współdziałającym z podmiotem zbiorowym przy realizacji celu prawnie dopuszczalnego.

W praktyce przepis wiąże odpowiedzialność podmiotu zbiorowego nie tylko z samym zachowaniem osoby fizycznej, lecz także z jej funkcją, sposobem dopuszczenia do działania albo relacją z podmiotem. Konieczne pozostaje wystąpienie lub możliwość wystąpienia korzyści dla podmiotu zbiorowego. Punkt 4 jest oznaczony jako uchylony, dlatego nie zawiera obecnie dodatkowej podstawy odpowiedzialności.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1822.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.Art. 4.