Rozdział 2. Zwierzęta domowe
Rozdział 2
Zwierzęta domowe
1. Kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody. [2. Zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości niezbędnego ruchu. Długość uwięzi nie może być krótsza niż 3 m.] <2. Zabrania się trzymania psów i kotów na uwięzi.> <3. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy prowadzenia psa lub kota na smyczy lub uwiązania na czas:
1) transportu tego zwierzęcia;
2) udziału tego zwierzęcia w wystawie, pokazie, konkursie, występie, treningu lub tresurze;
3) przeprowadzanego na tym zwierzęciu zabiegu lekarsko-weterynaryjnego, profilaktycznego lub pielęgnacyjnego;
4) krótkotrwały i incydentalny, poza miejscem stałego bytowania zwierzęcia, w sposób niepowodujący naruszenia dobrostanu zwierzęcia;
5) niezbędny, poza miejscem stałego bytowania zwierzęcia, w celu zapobieżenia:
a) bezpośredniemu niebezpieczeństwu stwarzanemu przez to zwierzę dla życia lub zdrowia człowieka lub innego zwierzęcia,
b) wyrządzeniu szkody przez to zwierzę
w sytuacji, gdy zastosowanie innego środka nie jest w danych okolicznościach możliwe.
4. Psu utrzymywanemu poza lokalem mieszkalnym zapewnia się stałe, swobodne poruszanie się na ogrodzonym terenie.
5. W przypadku braku możliwości zapewnienia psu utrzymywanemu poza lokalem mieszkalnym stałego, swobodnego poruszania się po terenie z powodu braku jego ogrodzenia lub stwarzania przez psa niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia człowieka lub innego zwierzęcia, dopuszcza się utrzymywanie psa w kojcu. Utrzymywanie psa w kojcu jest dopuszczalne pod warunkiem, że ma on powierzchnię umożliwiającą temu psu swobodne poruszanie się i możliwość realizacji naturalnych potrzeb oraz trwałą i stabilną konstrukcję, a co najmniej dwa jego boki zawierają prześwity przepuszczające światło i zapewniające swobodny przepływ powietrza.
6. Psu utrzymywanemu w kojcu należy zapewnić codzienny ruch poza kojcem, adekwatny do wieku psa, jego stanu zdrowia oraz potrzeb gatunkowych i behawioralnych.
7. Minister właściwy do spraw rolnictwa, po zasięgnięciu opinii Głównego Lekarza Weterynarii, określi, w drodze rozporządzenia, minimalne warunki utrzymywania psa w kojcu, w szczególności minimalną powierzchnię kojca, mając na względzie wysokość psa w kłębie, liczbę psów utrzymywanych w kojcu, szczególne wymagania suki karmiącej utrzymywanej w kojcu ze szczeniętami do
3. miesiąca życia oraz konieczność zapewniania możliwości swobodnego poruszania się oraz realizacji naturalnych potrzeb zwierzęcia.
8. Kto utrzymuje psa w kojcu, nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni, ma obowiązek zapewnić psu budę, wykonaną z drewna lub materiałów drewnopochodnych stanowiących barierę termiczną, z izolacją cieplną, chroniącą przed warunkami atmosferycznymi oraz o wielkości dostosowanej do wielkości psa. Budę ustawia się w sposób zapewniający izolację od podłoża. W przypadku utrzymywania więcej niż jednego psa w kojcu, nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni każdemu psu zapewnia się budę, z tym że w przypadku suki karmiącej szczenięta do 3. miesiąca życia, szczenięta takie przebywają w budzie zapewnionej dla karmiącej je suki.
9. W przypadku psów:
1) wykorzystywanych do celów specjalnych – nie stosuje się przepisów ust. 2–8;
2) pasterskich wykorzystywanych w czasie sezonowego wypasu kulturowego w trakcie wypasu oraz psów utrzymywanych w:
a) schronisku dla zwierząt,
b) celach hodowlanych w zakładzie w rozumieniu art. 4 pkt 27 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) podlegającym rejestracji na zasadach określonych w art. 84 tego rozporządzenia, w którym na rok kalendarzowy rodzą się więcej niż dwa mioty
nie stosuje się przepisów ust. 4–8.>
Art. 9a. Zgłoszenie porzuconego psa lub kota i wezwanie właściciela
<1.> Osoba, która napotka porzuconego psa lub kota, w szczególności pozostawionego na uwięzi, ma obowiązek powiadomić o tym najbliższe schronisko dla zwierząt, straż gminną lub Policję. <2. Jeżeli pies lub kot, o którym mowa w ust. 1, pies lub kot odłowiony na podstawie uchwały rady gminy, o której mowa w art. 11a, lub pies dostarczony do schroniska dla zwierząt zgodnie z art. 33a ust. 3 pkt 2, został zarejestrowany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (Dz. U. poz. 755), podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt albo organizacja, o której mowa w art. 11 ust. 4, zapewniająca opiekę bezdomnym zwierzętom w domu tymczasowym wzywa właściciela tego psa lub kota do jego odebrania w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie doręcza się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej albo elektronicznej. W przypadku odmowy odebrania psa lub kota lub bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w zadaniu pierwszym, podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt albo organizacja, o której mowa w art. 11 ust. 4, zapewniająca opiekę bezdomnym zwierzętom w domu tymczasowym zawiadamia Policję o możliwości popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 35 ust. 1a. >
1. Prowadzenie hodowli lub utrzymywanie psa rasy uznawanej za agresywną wymaga zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na planowane miejsce prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa na wniosek osoby zamierzającej prowadzić taką hodowlę lub utrzymywać takiego psa.
2. Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, a wydane cofa się, jeżeli pies będzie lub jest utrzymywany w warunkach i w sposób, które stanowią zagrożenie dla ludzi lub zwierząt.
2a. Organem właściwym w sprawie cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa.
2b. W razie zmiany miejsca prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa właściwy organ dokonuje zmiany zezwolenia, o którym mowa w ust. 1.
2c. Rozstrzygnięcia w sprawie wydania zezwolenia oraz cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, są podejmowane w formie decyzji administracyjnej.
3. Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu opinii Związku Kynologicznego w Polsce, ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz ras psów uznawanych za agresywne, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.
1. Zabrania się:
1) wprowadzania do obrotu zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach;
2) prowadzenia targowisk, targów i giełd ze sprzedażą zwierząt domowych;
3) wprowadzania do obrotu psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli.
2. Zabrania się rozmnażania psów i kotów w celach handlowych.
3. Zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna.
4. Zakaz, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście.
5. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, nie dotyczy podmiotów prowadzących schroniska dla zwierząt oraz organizacji społecznych, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
6. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy hodowli zwierząt zarejestrowanych w ogólnokrajowych organizacjach społecznych, których statutowym celem jest działalność związana z hodowlą rasowych psów i kotów.
1. Zabrania się nabywania:
1) zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach;
2) psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli.
2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy nabycia psów i kotów od podmiotów prowadzących schroniska dla zwierząt oraz organizacji społecznych, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
1. Zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin.
2. Minister właściwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania bezdomnych zwierząt.
3. Zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt , chyba że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Odławianie bezdomnych zwierząt odbywa się wyłącznie na podstawie uchwały rady gminy, o której mowa w art. 11a. [4. Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą zapewniać bezdomnym zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt, w porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego.] <4. Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, w porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego, mogą zapewniać bezdomnym zwierzętom opiekę i w tym celu:
1) prowadzić schroniska dla zwierząt;
2) umieszczać te zwierzęta w domach tymczasowych.> <5. Gmina może refundować część albo całość kosztów oznakowania i rejestracji psów i kotów zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów, poniesionych przez ich właścicieli, podmioty prowadzące schroniska dla zwierząt lub organizacje, o których mowa w ust. 4, zapewniające opiekę bezdomnym zwierzętom w domu tymczasowym, stosownie do posiadanych środków finansowych.>
1. Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.
2. Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:
1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt ;
2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;
3) odławianie bezdomnych zwierząt;
4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;
5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;
6) usypianie ślepych miotów;
7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;
8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.
3. Program, o którym mowa w ust. 1, może [obejmować plan znakowania zwierząt w gminie] .
3a. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają.
4. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3–6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt .
5. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina.
6. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).
7. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania:
1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii;
2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy;
3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy.
8. Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu.
Art. 11b. Opieka i dokumentacja zwierząt w schroniskach i domach tymczasowych
[1. Podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt jest obowiązany do zapewnienia utrzymywanym w nim zwierzętom opieki, w tym opieki weterynaryjnej, i właściwych warunków bytowania.] <1. Podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt i organizacja, o której mowa w art. 11 ust. 4, zapewniająca opiekę bezdomnym zwierzętom w domu tymczasowym są obowiązane do zapewnienia zwierzętom utrzymywanym odpowiednio w schronisku dla zwierząt albo w domu tymczasowym, opieki, w tym opieki weterynaryjnej, i właściwych warunków bytowania.>
2. Zwierzętom utrzymywanym w schronisku dla zwierząt w pomieszczeniach, kojcach lub klatkach zapewnia się możliwość swobodnego poruszania się, ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i stały dostęp do wody. <2a. Podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt może zapewnić opiekę, o której mowa w ust. 1, także przez umieszczenie zwierzęcia wprowadzonego do tego schroniska w domu tymczasowym.>
3. [Podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt jest obowiązany do:] [1) oznakowania utrzymywanych w nim psów i kotów;] [2) prowadzenia dokumentacji dotyczącej utrzymywanych w nim zwierząt zawierającej:
a) imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres osoby, która nabyła zwierzę od podmiotu prowadzącego schronisko dla zwierząt, albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu, który nabył zwierzę od podmiotu prowadzącego schronisko dla zwierząt,
b) inne informacje związane z utrzymywaniem zwierzęcia w schronisku dla zwierząt niebędące danymi osobowymi.] <2) prowadzenia dokumentacji dotyczącej zwierząt utrzymywanych odpowiednio w schronisku dla zwierząt lub w domu tymczasowym zawierającej:
a) adres domu tymczasowego, w którym umieszczono określone zwierzęta, oraz imię i nazwisko osoby, która prowadzi ten dom tymczasowy,
b) imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres osoby, która nabyła zwierzę od podmiotu prowadzącego schronisko dla zwierząt albo od organizacji, o której mowa w art. 11 ust. 4, zapewniającej opiekę bezdomnym zwierzętom w domu tymczasowym albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu, który nabył zwierzę od podmiotu prowadzącego schronisko dla zwierząt albo od organizacji, o której mowa w art. 11 ust. 4, zapewniającej opiekę bezdomnym zwierzętom w domu tymczasowym,
c) inne informacje związane z utrzymywaniem zwierzęcia w schronisku dla zwierząt lub w domu tymczasowym niebędące danymi osobowymi.>
4. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia:
1) minimalne warunki utrzymywania psów i kotów w schronisku dla zwierząt , w tym minimalne warunki dotyczące lokalizacji schroniska dla zwierząt,
2) zakres opieki sprawowanej nad psami i kotami utrzymywanymi w schronisku dla zwierząt , wymagania dotyczące osoby sprawującej tę opiekę, sposób dokumentowania tej opieki oraz wymagania dotyczące osoby, która odpowiada za przestrzeganie przepisów dotyczących minimalnych warunków utrzymywania psów i kotów w schronisku dla zwierząt oraz przepisów o ochronie zwierząt, [3) sposób i termin oznakowania psów i kotów utrzymywanych w schronisku dla zwierząt,]
4) szczegółowy zakres informacji niebędących danymi osobowymi, jakie są zawarte w dokumentacji dotyczącej zwierząt utrzymywanych w schronisku dla zwierząt , sposób prowadzenia lub udostępniania tej dokumentacji oraz okres jej przechowywania [– mając na względzie liczbę zwierząt utrzymywanych w schronisku dla zwierząt, zapewnienie tym zwierzętom opieki i właściwych warunków bytowania, w tym potrzebę ograniczenia negatywnego wpływu lokalizacji schroniska dla zwierząt na stan fizyczny i psychiczny utrzymywanych zwierząt, w którym najlepiej znoszą warunki bytowania narzucone przez człowieka, zapewnienie kontroli stanu zdrowia tych zwierząt i profilaktyki chorób, możliwości identyfikacji tych zwierząt i ograniczenia ich rozmnażania się oraz umożliwienie organom Inspekcji Weterynaryjnej sprawowania nadzoru nad schroniskami dla zwierząt.] <– mając na względzie liczbę zwierząt utrzymywanych w schronisku dla zwierząt i w domu tymczasowym, zapewnienie tym zwierzętom opieki i właściwych warunków bytowania, w tym potrzebę ograniczenia negatywnego wpływu lokalizacji schroniska dla zwierząt na stan fizyczny i psychiczny utrzymywanych zwierząt, w którym najlepiej znoszą warunki bytowania narzucone przez człowieka, zapewnienie kontroli stanu zdrowia tych zwierząt i profilaktyki chorób, możliwości identyfikacji tych zwierząt i ograniczenia ich rozmnażania się, a także potrzebę uwzględnienia specyfiki zapewniania opieki zwierzętom w domach tymczasowych oraz umożliwienie organom Inspekcji Weterynaryjnej sprawowania nadzoru nad schroniskami dla zwierząt i kontroli warunków utrzymywania zwierząt w domach tymczasowych.>
1. Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza nie rzadziej niż raz w roku kontrolę w zakresie spełnienia przez podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt wymagań określonych w ustawie i w przepisach wydanych na podstawie art. 11b ust. 4.
2. Wprowadzenie do schroniska dla zwierząt pierwszego zwierzęcia jest uzależnione od stwierdzenia przez powiatowego lekarza weterynarii w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w ust. 1, że to schronisko dla zwierząt spełnia wymagania określone w ustawie i w przepisach wydanych na podstawie art. 11b ust. 4, co potwierdza protokół tej kontroli.
3. Kontrolę, o której mowa w ust. 1, w przypadku określonym w ust. 2, przeprowadza się na wniosek podmiotu prowadzącego schronisko dla zwierząt w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego wniosku.
4. Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu schroniska dla zwierząt zostały naruszone wymagania określone w ustawie lub w przepisach wydanych na podstawie art. 11b ust. 4, w drodze decyzji:
1) nakazuje usunięcie stwierdzonych naruszeń w określonym terminie lub
2) zakazuje wprowadzania zwierząt do schroniska dla zwierząt do czasu usunięcia stwierdzonych naruszeń.
5. Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia, że:
1) pierwsze zwierzę zostało wprowadzone do schroniska dla zwierząt niezgodnie z ust. 2,
2) podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt nie zastosował się do nakazu lub zakazu określonego w decyzji, o której mowa w ust. 4
w drodze decyzji, zakazuje prowadzenia schroniska dla zwierząt i skreśla podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt z rejestru, o którym mowa w art. 55 pkt 2 lit. a oraz b ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795).
6. Powiatowy lekarz weterynarii niezwłocznie informuje o wydaniu decyzji zakazującej prowadzenia schroniska dla zwierząt, o której mowa w ust. 5, Głównego Lekarza Weterynarii za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Pełna treść aktu: o ochronie zwierząt..