Art. 115. Obowiązki informacyjne odkrywcy zabytku

1. Kto niezwłocznie nie powiadomił wojewódzkiego konserwatora zabytków lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta) albo dyrektora urzędu morskiego o odkryciu w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem, a także nie wstrzymał wszelkich robót mogących uszkodzić lub zniszczyć znaleziony przedmiot i nie zabezpieczył, przy użyciu dostępnych środków, tego przedmiotu i miejsca jego znalezienia, podlega karze grzywny.

2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 można orzec nawiązkę do wysokości dwudziestokrotnego minimalnego wynagrodzenia na wskazany cel społeczny związany z opieką nad zabytkami.

Komentarz do Art. 115.

Przepis określa wykroczenie związane z odkryciem przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, że jest zabytkiem, podczas prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych. Osoba, która dokona takiego odkrycia, powinna niezwłocznie powiadomić jeden z podmiotów wskazanych w przepisie: wojewódzkiego konserwatora zabytków, wójta, burmistrza, prezydenta miasta albo dyrektora urzędu morskiego.

Obowiązek obejmuje także wstrzymanie wszelkich robót mogących uszkodzić lub zniszczyć znaleziony przedmiot. Należy również zabezpieczyć, przy użyciu dostępnych środków, zarówno sam przedmiot, jak i miejsce jego znalezienia. Przepis łączy więc obowiązek zawiadomienia z obowiązkiem ograniczenia ryzyka dalszego uszkodzenia lub zniszczenia odkrycia.

Niedopełnienie wskazanych czynności jest zagrożone karą grzywny. Znaczenie praktyczne regulacji polega na tym, że samo znalezienie przedmiotu, który może być zabytkiem, nie kończy postępowania osoby prowadzącej roboty. Konieczne jest jednoczesne przekazanie informacji właściwemu podmiotowi, przerwanie prac stwarzających zagrożenie oraz ochrona przedmiotu i jego otoczenia w zakresie możliwym przy użyciu dostępnych środków.

W razie popełnienia tego wykroczenia można dodatkowo orzec nawiązkę. Jej wysokość może sięgać dwudziestokrotnego minimalnego wynagrodzenia, a wskazany cel społeczny musi być związany z opieką nad zabytkami. Sformułowanie „można orzec” oznacza, że nawiązka nie jest wskazana jako automatyczna konsekwencja każdego przypadku.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1292.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 112.Art. 116.