Art. 109a. Podrobienie lub przerobienie zabytku

Kto podrabia lub przerabia zabytek w celu użycia go w obrocie zabytkami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Komentarz do Art. 109a.

Przepis określa odpowiedzialność za podrabianie lub przerabianie zabytku, jeżeli działanie to ma określony cel, to jest użycie takiego przedmiotu w obrocie zabytkami. Odpowiedzialność ponosi „kto”, a więc każda osoba, która podejmuje jedno z tych działań. Zakres przepisu obejmuje dwa rodzaje zachowania: stworzenie przedmiotu pozorującego autentyczny zabytek, czyli podrabianie, oraz dokonanie zmian w istniejącym zabytku, czyli przerabianie. Dla zastosowania tego przepisu nie wystarcza samo dokonanie zmian lub wykonanie imitacji. Konieczne jest również, aby działanie było podjęte w celu użycia zabytku w obrocie zabytkami. Przepis wiąże więc odpowiedzialność nie tylko z samym sposobem postępowania z zabytkiem, lecz także z zamierzonym przeznaczeniem tego przedmiotu.

Za takie zachowanie przewidziano trzy alternatywne rodzaje kar: grzywnę, karę ograniczenia wolności albo karę pozbawienia wolności do lat 2. Oznacza to, że przepis wskazuje kilka możliwych sankcji, a kara pozbawienia wolności ma określoną górną granicę. Nie jest ona jedyną karą przewidzianą za czyn, ponieważ obok niej wymieniono również grzywnę i ograniczenie wolności. Praktyczne znaczenie regulacji polega na ochronie wiarygodności obrotu zabytkami przed wprowadzaniem do niego przedmiotów podrobionych albo zmienionych w sposób mający służyć ich wykorzystaniu jako zabytków. Dla oceny zachowania istotne są zatem zarówno sama czynność dotycząca zabytku, jak i cel, w jakim została podjęta.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1292.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 109.Art. 109b.