Art. 102. Zadania społecznych opiekunów zabytków

1. Społeczni opiekunowie zabytków podejmują działania związane z zachowaniem wartości zabytków i utrzymaniem ich w jak najlepszym stanie oraz upowszechniają wiedzę o zabytkach.

2. Społeczny opiekun zabytków współdziała z wojewódzkim konserwatorem zabytków i starostą w sprawach ochrony zabytków i opieki nad tymi zabytkami.

3. Społecznym opiekunem zabytków może być osoba, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych, nie była karana za przestępstwa popełnione umyślnie oraz posiada wiedzę w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

4. Zadania społecznego opiekuna zabytków może wykonywać również osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

Komentarz do Art. 102.

Przepis określa rolę społecznych opiekunów zabytków oraz podstawowe warunki wykonywania tej funkcji. Ich zadaniem jest podejmowanie działań służących zachowaniu wartości zabytków i utrzymaniu ich w jak najlepszym stanie. Obejmuje to także upowszechnianie wiedzy o zabytkach, a więc przekazywanie informacji o ich znaczeniu i potrzebie ochrony.

Społeczny opiekun zabytków nie działa całkowicie samodzielnie. W sprawach ochrony zabytków i opieki nad nimi współdziała z wojewódzkim konserwatorem zabytków oraz starostą. Przepis wskazuje tym samym podstawowych partnerów jego aktywności i wiąże wykonywanie zadań społecznego opiekuna z działaniami podejmowanymi w ramach ochrony zabytków.

W odniesieniu do osoby fizycznej wymagane są trzy przesłanki: pełna zdolność do czynności prawnych, niekaralność za przestępstwa popełnione umyślnie oraz wiedza z zakresu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Warunki te łącznie określają, kto może pełnić funkcję społecznego opiekuna zabytków.

Zadania w tym zakresie może wykonywać również osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Przepis obejmuje więc nie tylko pojedyncze osoby, lecz także określone podmioty organizacyjne. W praktyce regulacja wyznacza zakres społecznego zaangażowania w ochronę zabytków, wskazuje wymagania wobec osób podejmujących taką działalność i podkreśla jej współpracujący charakter.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1292.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 101.Art. 103.