Art. 1. Przedmiot ustawy

Brzmienie obowiązuje od 16 kwietnia 2026 r. Zmieniono: art. 1. Podstawa: Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej – Dz.U. 2026 poz. 483.

Ustawa określa:

1) przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi;

2) zasady tworzenia krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz finansowania prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytkach;

3) organizację organów ochrony zabytków;

4) organ właściwy w sprawach wydawania pozwoleń wymaganych na przywóz dóbr kultury z terytorium państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/880 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wprowadzania i przywozu dóbr kultury (Dz. Urz. UE L 151 z 07.06.2019, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem 2019/880”;

5) sankcje za naruszenie przepisów dotyczących przywozu i wywozu dóbr kultury, określonych w rozporządzeniu 2019/880 oraz w rozporządzeniu Rady (WE) 116/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie wywozu dóbr kultury (Dz. Urz. UE L 39 z 10.02.2009, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem 116/2009”.

Komentarz do Art. 1.

Art. 1 wyznacza zakres przedmiotowy ustawy i wskazuje najważniejsze obszary, które zostały w niej uregulowane. Przepis obejmuje zarówno ochronę zabytków, jak i opiekę nad nimi, określając ich przedmiot, zakres oraz formy. Oznacza to, że ustawa tworzy podstawowe ramy działań związanych z zabezpieczaniem zabytków i sprawowaniem nad nimi opieki.

Regulacja dotyczy także zasad tworzenia krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Obejmuje ponadto finansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich oraz robót budowlanych przy zabytkach. Wskazuje również na organizację organów ochrony zabytków, a więc określa jeden z podstawowych elementów systemu wykonywania zadań związanych z ochroną zabytków.

Osobną grupę stanowią przepisy dotyczące obrotu dobrami kultury. Ustawa wskazuje organ właściwy w sprawach wydawania pozwoleń wymaganych przy przywozie dóbr kultury z terytorium państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej, w zakresie określonym w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 2019/880. Przepis przewiduje także sankcje za naruszenie regulacji dotyczących przywozu i wywozu dóbr kultury, określonych w rozporządzeniu 2019/880 oraz w rozporządzeniu 116/2009.

Znaczenie praktyczne art. 1 polega na zebraniu w jednym przepisie głównych tematów ustawy. Dzięki temu wskazuje on, że regulacja obejmuje nie tylko ochronę samych zabytków i finansowanie związanych z nimi prac, lecz także organizację właściwych organów, procedury dotyczące przywozu dóbr kultury oraz odpowiedzialność za naruszenie określonych zasad.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1292.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2.