Art. 523. Ustalanie wysokości odszkodowania za uszkodzone przedmioty

1. Wysokość odszkodowania za utracone, całkowicie zniszczone lub uszkodzone przedmioty, o których mowa w art. 522, ustala się na podstawie ich ceny rynkowej z dnia orzekania o odszkodowaniu, z uwzględnieniem stopnia zużycia tych przedmiotów.

2. W przypadku wyłącznego uszkodzenia przedmiotów odszkodowanie stanowi równowartość kosztów przywrócenia ich do stanu używalności; jeżeli jednak stopień uszkodzenia jest znaczny albo koszty naprawy przekraczałyby wartość uszkodzonego przedmiotu, przyznaje się odszkodowanie w wysokości określonej w ust. 1.

Komentarz do Art. 523.

Przepis określa sposób ustalania wysokości odszkodowania za przedmioty, o których mowa w art. 522, jeżeli zostały utracone, całkowicie zniszczone albo uszkodzone. Podstawowe znaczenie ma rodzaj powstałej szkody, ponieważ dla utraty lub całkowitego zniszczenia zastosowanie znajduje inny mechanizm niż w przypadku samego uszkodzenia.

W razie utraty albo całkowitego zniszczenia odszkodowanie ustala się na podstawie ceny rynkowej przedmiotu z dnia orzekania o odszkodowaniu. Przy określaniu kwoty uwzględnia się również stopień zużycia przedmiotu. Oznacza to, że punktem odniesienia nie jest cena z wcześniejszego momentu, lecz cena rynkowa właściwa dla dnia wydania rozstrzygnięcia w sprawie odszkodowania, skorygowana z uwzględnieniem zużycia.

W przypadku wyłącznego uszkodzenia zasadą jest przyznanie odszkodowania odpowiadającego kosztom przywrócenia przedmiotu do stanu używalności. Przepis przewiduje jednak dwa wyjątki od tej reguły. Pierwszy występuje wtedy, gdy stopień uszkodzenia jest znaczny. Drugi dotyczy sytuacji, w której koszty naprawy przekraczałyby wartość uszkodzonego przedmiotu. W obu tych przypadkach odszkodowanie ustala się według zasad właściwych dla utraty lub całkowitego zniszczenia, czyli na podstawie ceny rynkowej z dnia orzekania, z uwzględnieniem stopnia zużycia.

W praktyce przepis rozdziela więc odszkodowanie odpowiadające kosztom naprawy od odszkodowania opartego na wartości rynkowej przedmiotu. Pozwala to uwzględnić zarówno możliwość przywrócenia rzeczy do używalności, jak i sytuacje, w których naprawa jest niecelowa z powodu rozmiaru uszkodzeń albo jej kosztu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 655.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 522.Art. 524.