Art. 54. Zbywanie materiałów archiwalnych w celu nielegalnego wywozu

1. Kto zbywa, pomaga w zbyciu lub nabyciu materiałów archiwalnych wchodzących w skład narodowego zasobu archiwalnego, jeżeli wiedział, że nabywca chce je wywieźć za granicę bez zezwolenia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2. Jeżeli sprawca działał nieumyślnie, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Komentarz do Art. 54.

Przepis określa odpowiedzialność za obrót materiałami archiwalnymi wchodzącymi w skład narodowego zasobu archiwalnego, jeżeli obrót ten wiąże się z zamiarem ich wywozu za granicę bez zezwolenia. Odpowiedzialność może dotyczyć kilku rodzajów zachowania: zbycia materiałów, pomocy w ich zbyciu albo pomocy w ich nabyciu. Nie każde takie działanie automatycznie podlega jednak karze określonej w ust. 1. Konieczne jest, aby sprawca wiedział, że nabywca chce wywieźć materiały za granicę bez zezwolenia. Przepis wiąże więc odpowiedzialność z wiedzą sprawcy o celu nabywcy oraz z brakiem wymaganego zezwolenia na wywóz.

Jeżeli sprawca działał w opisany sposób umyślnie, grozi mu kara pozbawienia wolności do lat 3. Sformułowanie „do lat 3” wskazuje górną granicę tej kary, a nie jej obligatoryjny wymiar w każdym przypadku. Ust. 2 odmiennie traktuje sytuację, w której sprawca działał nieumyślnie. W takim przypadku przewidziano grzywnę albo karę ograniczenia wolności, a więc sankcje inne niż pozbawienie wolności.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na rozróżnieniu odpowiedzialności zależnie od strony podmiotowej działania. Kluczowe są zarówno charakter czynności związanej z materiałami archiwalnymi, ich przynależność do narodowego zasobu archiwalnego, jak i stosunek sprawcy do planowanego wywozu bez zezwolenia. Przepis obejmuje nie tylko osobę, która sama zbywa materiały, lecz także osobę pomagającą w ich zbyciu lub nabyciu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 1983 r. poz. 173.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 53.Art. 58.