Art. 5. u.k.r.s. Wizytacja i lustracja sądu; lustracja pracy sędziego

1. Rada może zarządzić przeprowadzenie:

1) wizytacji sądu albo jego jednostki organizacyjnej;

2) lustracji w sądzie;

3) lustracji pracy sędziego lub asesora sądowego, którego indywidualna sprawa podlega rozpatrzeniu przez Radę.

2. Czynności, o których mowa w ust. 1, nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli.

3. Czynności, o których mowa w ust. 1, mogą być przeprowadzane przez członków Rady lub przez sędziów delegowanych do Biura Rady na podstawie odrębnych przepisów.

Komentarz do Art. 5. ukrs

Przepis określa uprawnienie Rady do zarządzenia czynności sprawdzających dotyczących działalności sądu, jego jednostki organizacyjnej oraz pracy sędziego lub asesora sądowego. Rada może zdecydować o przeprowadzeniu:

wizytacji sądu albo jego jednostki organizacyjnej,
lustracji w sądzie,
lustracji pracy sędziego lub asesora sądowego, ale tylko wtedy, gdy jego indywidualna sprawa podlega rozpatrzeniu przez Radę.

Wizytacja odnosi się do sądu lub jego wyodrębnionej jednostki organizacyjnej, natomiast lustracja w sądzie ma szerszy, nieokreślony w przepisie zakres kontroli związanej z funkcjonowaniem sądu. Odrębnie uregulowano lustrację pracy konkretnego sędziego lub asesora, wiążąc jej dopuszczalność z rozpatrywaniem przez Radę indywidualnej sprawy tej osoby.

Uprawnienie Rady nie jest jednak nieograniczone. Czynności te nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli. Oznacza to, że wizytacja i lustracja nie mogą naruszać sfery objętej ich niezawisłością. Przepis wyznacza więc granicę między czynnościami, które Rada może zarządzić, a obszarem wyłączonym spod takiej ingerencji.

Czynności mogą wykonywać członkowie Rady albo sędziowie delegowani do Biura Rady na podstawie odrębnych przepisów. Regulacja wskazuje zatem zarówno dostępne formy działania, jak i osoby uprawnione do ich przeprowadzenia. Praktyczne znaczenie przepisu polega na tym, że tworzy on podstawę do uzyskiwania informacji o sądzie, jego jednostce lub pracy sędziego i asesora w związku z indywidualną sprawą, przy jednoczesnym zachowaniu granicy wyznaczonej przez niezawisłość.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1186.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 4. ukrs Art. 7. ukrs