Art. 103c. k.wyb. Wyznaczenie obserwatora społecznego

§ 1. Zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej stowarzyszenie i fundacja, do których celów statutowych należy troska o demokrację, prawa obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego, ma prawo wyznaczyć po jednym obserwatorze społecznym do komisji wyborczych, o których mowa w art. 152

§ 2.

§ 2. Do obserwatorów społecznych stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu o mężach zaufania, z wyjątkiem art. 103aa, art. 103b § 1 pkt 3 i 4 oraz art. 103ba.

Komentarz do Art. 103c.

Przepis określa zasady wyznaczania obserwatorów społecznych do komisji wyborczych, o których mowa w art. 152. Uprawnienie to przysługuje dwóm rodzajom podmiotów: stowarzyszeniu oraz fundacji, pod warunkiem że są zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej, a ich cele statutowe obejmują troskę o demokrację, prawa obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Każdy taki podmiot ma prawo wyznaczyć po jednym obserwatorze społecznym do komisji wyborczych wskazanych w przepisie.

Regulacja nie opisuje odrębnie wszystkich zasad działania obserwatorów społecznych. W § 2 odsyła w tym zakresie do przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących mężów zaufania, które mają być stosowane odpowiednio. Oznacza to, że przepisy te stanowią podstawę określenia statusu i funkcjonowania obserwatorów społecznych, jednak nie są stosowane wprost w każdym zakresie. Przepis wyraźnie wyłącza art. 103aa, art. 103b § 1 pkt 3 i 4 oraz art. 103ba.

Znaczenie praktyczne regulacji polega na przyznaniu określonym organizacjom społecznym formalnej możliwości obecności ich przedstawicieli przy komisjach wyborczych. Zakres tego uprawnienia zależy od spełnienia łącznie wskazanych przesłanek dotyczących formy organizacji, jej rejestracji oraz celów statutowych, a sposób wykonywania funkcji obserwatora wynika odpowiednio z regulacji o mężach zaufania, z uwzględnieniem wymienionych wyjątków.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 365.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 103ba.Art. 104.