Art. 72. k.p.c.

Kilka osób może występować jako powodowie lub pozwani w jednej sprawie, jeśli mają wspólne prawa lub obowiązki, roszczenia oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, lub gdy sprawa może toczyć się tylko łącznie

§ 1. Kilka osób może w jednej sprawie występować w roli powodów lub pozwanych, jeżeli przedmiot sporu stanowią:

1) prawa lub obowiązki im wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej (współuczestnictwo materialne);

2) roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, jeżeli ponadto właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego z roszczeń lub zobowiązań z osobna, jako też dla wszystkich wspólnie (współuczestnictwo formalne).

§ 2. Jeżeli przeciwko kilku osobom sprawa może toczyć się tylko łącznie (współuczestnictwo konieczne), przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się także do osób, których udział w sprawie uzasadniałby jej rozpoznanie w postępowaniu odrębnym.

§ 3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadku współuczestnictwa materialnego, innego niż współuczestnictwo konieczne.

Komentarz do Art. 72. kpc

Art. 72 Kodeksu postępowania cywilnego reguluje kwestie współuczestnictwa procesowego, czyli sytuacji, w której kilka osób występuje w jednej sprawie jako powodowie lub pozwani. Przepis ten wyróżnia trzy rodzaje współuczestnictwa: materialne, formalne oraz konieczne. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego artykułu.

Współuczestnictwo materialne

Współuczestnictwo materialne zachodzi, gdy przedmiot sporu stanowią prawa lub obowiązki wspólne dla kilku osób lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Przykładem może być sytuacja, w której kilku współwłaścicieli nieruchomości dochodzi roszczeń związanych z tą nieruchomością. W takim przypadku wszyscy współwłaściciele mogą występować jako powodowie, ponieważ ich roszczenia wynikają z tego samego stanu faktycznego i prawnego.

Współuczestnictwo formalne

Współuczestnictwo formalne występuje, gdy roszczenia lub zobowiązania są jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, a właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego z roszczeń lub zobowiązań z osobna oraz dla wszystkich wspólnie. Przykładem może być sytuacja, w której kilku pracowników dochodzi roszczeń przeciwko temu samemu pracodawcy z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń. Każdy z pracowników ma indywidualne roszczenie, ale wszystkie roszczenia są oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej.

Współuczestnictwo konieczne

Współuczestnictwo konieczne ma miejsce, gdy sprawa może toczyć się tylko łącznie przeciwko kilku osobom. Przepis ten odnosi się do sytuacji, w których udział wszystkich współuczestników jest niezbędny do prawidłowego rozpoznania sprawy. Przykładem może być sytuacja, w której kilku współwłaścicieli nieruchomości jest pozwanych o jej wydanie. W takim przypadku sprawa musi toczyć się przeciwko wszystkim współwłaścicielom łącznie.

Paragrafy 2 i 3

Paragraf 2 stanowi, że jeżeli przeciwko kilku osobom sprawa może toczyć się tylko łącznie (współuczestnictwo konieczne), przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się także do osób, których udział w sprawie uzasadniałby jej rozpoznanie w postępowaniu odrębnym. Oznacza to, że w przypadku współuczestnictwa koniecznego, wszystkie osoby, których udział w sprawie jest niezbędny, muszą być uwzględnione, nawet jeśli ich roszczenia lub zobowiązania mogłyby być rozpoznane oddzielnie.

Paragraf 3 stanowi, że przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadku współuczestnictwa materialnego, innego niż współuczestnictwo konieczne. Oznacza to, że zasady dotyczące współuczestnictwa koniecznego mają odpowiednie zastosowanie również do współuczestnictwa materialnego, jeżeli nie jest to współuczestnictwo konieczne.

Podsumowanie

Art. 72 Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza jasne zasady dotyczące współuczestnictwa procesowego, umożliwiając kilku osobom wspólne występowanie w jednej sprawie jako powodowie lub pozwani. Przepis ten ma na celu uproszczenie i usprawnienie postępowania sądowego, zwłaszcza w sytuacjach, gdy roszczenia lub zobowiązania są wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Dzięki temu możliwe jest uniknięcie prowadzenia wielu odrębnych postępowań, co przyczynia się do efektywności wymiaru sprawiedliwości.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

współuczestnictwo materialne

współuczestnictwo formalne

współuczestnictwo konieczne

przedmiot sporu

prawa wspólne

obowiązki wspólne

podstawa faktyczna

podstawa prawna

roszczenia jednego rodzaju

zobowiązania jednego rodzaju

właściwość sądu

sprawa łączna

postępowanie odrębne.

Art. 71.Art. 73.