Art. 313. k.p.c. Wypadki niecierpiące zwłoki

Zabezpieczenie dowodu może być dopuszczone bez wezwania przeciwnika tylko w wypadkach niecierpiących zwłoki albo gdy przeciwnik nie może być wskazany lub gdy miejsce jego pobytu nie jest znane.

Komentarz do Art. 313. kpc

Art. 313 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z zabezpieczeniem dowodu w postępowaniu cywilnym. Zabezpieczenie dowodu jest instytucją procesową, która ma na celu utrwalenie dowodu przed jego potencjalnym zniszczeniem, utratą lub zniekształceniem, zanim zostanie on formalnie przeprowadzony w toku postępowania sądowego.

Komentarz do art. 313 k.p.c.:

Cel i znaczenie przepisu:
- Przepis ten ma na celu ochronę interesów stron postępowania poprzez umożliwienie zabezpieczenia dowodu w sytuacjach, gdy istnieje ryzyko jego utraty lub zniekształcenia. Jest to szczególnie istotne w przypadkach, gdy dowód ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przesłanki dopuszczenia zabezpieczenia dowodu bez wezwania przeciwnika:
- Wypadki niecierpiące zwłoki: Sytuacje, w których natychmiastowe działanie jest konieczne, aby zapobiec utracie lub zniekształceniu dowodu. Przykładem może być konieczność zabezpieczenia dowodu w postaci zeznań świadka, który jest ciężko chory i może wkrótce umrzeć.
- Przeciwnik nie może być wskazany: Dotyczy sytuacji, gdy strona wnioskująca o zabezpieczenie dowodu nie jest w stanie zidentyfikować przeciwnika procesowego. Może to mieć miejsce np. w sprawach dotyczących naruszenia praw autorskich, gdzie autor naruszenia jest nieznany.
- Miejsce pobytu przeciwnika nie jest znane: Odnosi się do sytuacji, gdy przeciwnik procesowy jest znany, ale jego miejsce pobytu jest nieznane, co uniemożliwia wezwanie go do udziału w czynności zabezpieczenia dowodu.
Procedura i tryb postępowania:
- Wniosek o zabezpieczenie dowodu powinien być złożony do sądu właściwego dla miejsca, w którym dowód się znajduje lub ma być przeprowadzony.
- Sąd, rozpatrując wniosek, ocenia, czy zachodzą przesłanki do zabezpieczenia dowodu bez wezwania przeciwnika. W przypadku ich stwierdzenia, sąd może wydać postanowienie o zabezpieczeniu dowodu.
- Postanowienie sądu o zabezpieczeniu dowodu jest natychmiast wykonalne, co oznacza, że czynność zabezpieczenia dowodu może być przeprowadzona bez zbędnej zwłoki.
Znaczenie dla stron postępowania:
- Dla strony wnioskującej o zabezpieczenie dowodu, przepis ten stanowi narzędzie ochrony jej interesów procesowych, umożliwiając utrwalenie dowodu, który może być kluczowy dla wyniku sprawy.
- Dla przeciwnika procesowego, przepis ten może stanowić pewne ograniczenie, ponieważ zabezpieczenie dowodu może być przeprowadzone bez jego udziału. Niemniej jednak, przeciwnik ma prawo do późniejszego zapoznania się z zabezpieczonym dowodem i zgłaszania swoich uwag oraz zastrzeżeń.

Podsumowując, art. 313 k.p.c. jest istotnym elementem procedury cywilnej, który umożliwia skuteczne zabezpieczenie dowodów w sytuacjach wymagających natychmiastowego działania lub gdy przeciwnik procesowy jest nieznany lub jego miejsce pobytu jest nieznane. Przepis ten balansuje interesy stron, zapewniając ochronę dowodów przy jednoczesnym poszanowaniu praw procesowych przeciwnika.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Zabezpieczenie dowodu

wezwanie przeciwnika

wypadki niecierpiące zwłoki

miejsce pobytu

przeciwnik nieznany

Art. 312.Art. 314.