Art. 81. k.p.a. Prawo strony

Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10

§ 2.

Komentarz do Art. 81. kpa

Art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) stanowi istotny element procedury administracyjnej, który odnosi się do kwestii dowodowych i prawa strony do wypowiedzenia się na temat przeprowadzonych dowodów. Przepis ten można rozpatrywać w kontekście zasady kontradyktoryjności oraz prawa do obrony.

Zgodnie z art. 81 KPA, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Oznacza to, że organ administracyjny przed podjęciem decyzji powinien zapewnić stronie możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wyrażenia swojego stanowiska. Jest to realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, która jest fundamentalnym elementem sprawiedliwości proceduralnej.

Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 10 § 2 KPA, który mówi o sytuacjach, w których organ administracyjny może odstąpić od obowiązku zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy zachodzi niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo grozi poważna szkoda dla interesu społecznego. W takich przypadkach organ administracyjny może podjąć decyzję bez uprzedniego umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do dowodów.

Komentarz do art. 81 KPA można podzielić na kilka kluczowych punktów:

Zasada kontradyktoryjności: Przepis ten podkreśla znaczenie zasady kontradyktoryjności w postępowaniu administracyjnym, która zapewnia stronom możliwość aktywnego uczestnictwa w procesie dowodowym.
Prawo do obrony: Art. 81 KPA jest wyrazem prawa do obrony, które jest jednym z fundamentalnych praw procesowych. Strona ma prawo do zapoznania się z dowodami oraz do przedstawienia swoich argumentów i dowodów przeciwnych.
Wyjątki od zasady: Przepis ten przewiduje wyjątki od zasady kontradyktoryjności, co jest uzasadnione w sytuacjach nadzwyczajnych, gdzie priorytetem jest ochrona życia, zdrowia lub interesu społecznego. Ważne jest jednak, aby takie wyjątki były stosowane w sposób restrykcyjny i tylko w uzasadnionych przypadkach.
Obowiązek organu administracyjnego: Organ administracyjny ma obowiązek zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do dowodów. Niewypełnienie tego obowiązku może stanowić podstawę do zaskarżenia decyzji administracyjnej.
Transparentność postępowania: Przepis ten promuje transparentność postępowania administracyjnego, co zwiększa zaufanie obywateli do administracji publicznej.

Podsumowując, art. 81 KPA jest kluczowym przepisem, który zapewnia stronom postępowania administracyjnego prawo do czynnego udziału w procesie dowodowym, co jest fundamentem sprawiedliwości proceduralnej. Jednocześnie przepis ten przewiduje wyjątki, które muszą być stosowane z należytą ostrożnością i tylko w sytuacjach uzasadnionych ważnym interesem publicznym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1691.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

okoliczność faktyczna

przeprowadzone dowody

Art. 80. kpa Art. 81a. kpa