Art. 144a. k.k. Niestawiennictwo do służby obrony cywilnej

§ 1. Kto, będąc powołanym do pełnienia służby w obronie cywilnej, nie zgłasza się do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Komentarz do Art. 144a. kk

Przepis określa odpowiedzialność za niestawienie się do służby w obronie cywilnej przez osobę, która została do niej powołana. Odpowiedzialność powstaje wtedy, gdy osoba taka nie zgłasza się do odbywania służby w terminie i miejscu wskazanym w powołaniu. Znaczenie mają więc trzy elementy: powołanie do pełnienia służby, obowiązek zgłoszenia się oraz brak stawiennictwa w określonym czasie i miejscu.

Za takie zachowanie § 1 przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3. Jest to górna granica zagrożenia karą wskazana w przepisie. Przepis nie określa dolnej granicy tej kary, ponieważ szczegółowy wymiar kary zależy od oceny konkretnego przypadku.

§ 2 wprowadza łagodniejsze zasady dla „wypadku mniejszej wagi”. W takim przypadku możliwe są trzy rodzaje kary: grzywna, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do roku. Rozwiązanie to pozwala odróżnić zachowania o mniejszym ciężarze od przypadków objętych podstawowym zagrożeniem z § 1. O tym, czy dany przypadek ma mniejszą wagę, decyduje ocena okoliczności konkretnego czynu.

W praktyce przepis zabezpiecza wykonanie obowiązku stawienia się do służby w obronie cywilnej. Jednocześnie różnicuje reakcję karną, przewidując surowsze zagrożenie za podstawową postać czynu oraz łagodniejszy katalog kar, gdy zachowanie zostanie uznane za wypadek mniejszej wagi.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 144. kk Art. 144b. kk