Art. 192. k.c. Przetworzenie

§ 1. Ten, kto wytworzył nową rzecz ruchomą z cudzych materiałów, staje się jej właścicielem, jeżeli wartość nakładu pracy jest większa od wartości materiałów.

§ 2. Jeżeli przetworzenie rzeczy było dokonane w złej wierze albo jeżeli wartość materiałów jest większa od wartości nakładu pracy, rzecz wytworzona staje się własnością właściciela materiałów.

Komentarz do Art. 192. kc

Art. 192 Kodeksu cywilnego reguluje kwestię własności rzeczy ruchomej wytworzonej z cudzych materiałów. Przepis ten ma na celu rozstrzygnięcie, kto staje się właścicielem nowo powstałej rzeczy w sytuacji, gdy materiały użyte do jej wytworzenia należą do innej osoby niż ta, która dokonała przetworzenia.

Komentarz do Art. 192 Kodeksu cywilnego:

Zasada ogólna:
- Przepis stanowi, że osoba, która wytworzyła nową rzecz ruchomą z cudzych materiałów, staje się jej właścicielem, pod warunkiem że wartość nakładu pracy jest większa od wartości materiałów. Oznacza to, że prawo własności przechodzi na osobę, która dokonała przetworzenia, jeżeli jej wkład pracy przewyższa wartość użytych materiałów. Przykładem może być artysta, który z tanich materiałów tworzy dzieło sztuki o znacznej wartości.
Zła wiara przetwórcy:
- Jeżeli przetworzenie rzeczy było dokonane w złej wierze, nowo powstała rzecz staje się własnością właściciela materiałów, niezależnie od wartości nakładu pracy. Zła wiara oznacza, że osoba przetwarzająca materiały wiedziała lub powinna była wiedzieć, że materiały nie należą do niej i nie miała zgody właściciela na ich użycie. Przykładem może być sytuacja, gdy ktoś kradnie materiały i z nich wytwarza nową rzecz.
Wartość materiałów większa od wartości nakładu pracy:
- W sytuacji, gdy wartość materiałów jest większa od wartości nakładu pracy, rzecz wytworzona staje się własnością właściciela materiałów. Oznacza to, że nawet jeśli osoba przetwarzająca działała w dobrej wierze, ale wartość użytych materiałów przewyższa wartość jej pracy, to właścicielem nowej rzeczy pozostaje właściciel materiałów. Przykładem może być sytuacja, gdy ktoś z drogocennych materiałów (np. złota) tworzy przedmiot o stosunkowo niskiej wartości artystycznej.

Wnioski praktyczne:

Ochrona właściciela materiałów: Przepis chroni właściciela materiałów przed utratą własności w sytuacji, gdy wartość jego wkładu (materiałów) jest większa niż wartość pracy osoby przetwarzającej.
Motywacja do uczciwego działania: Regulacja ta motywuje osoby przetwarzające cudze materiały do działania w dobrej wierze i uzyskiwania zgody właściciela materiałów.
Znaczenie wyceny: W praktyce istotne może być dokładne określenie wartości zarówno materiałów, jak i nakładu pracy, co może wymagać opinii biegłych w przypadku sporu.

Art. 192 Kodeksu cywilnego jest więc przepisem, który w sposób wyważony rozstrzyga kwestie własności w sytuacjach, gdy dochodzi do przetworzenia cudzych materiałów, uwzględniając zarówno wartość wkładu pracy, jak i wartość użytych materiałów, a także dobrą lub złą wiarę przetwórcy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

nowa rzecz

cudze materiały

właściciel rzeczy

wartość pracy

wartość materiałów

zła wiara

przetworzenie rzeczy

właściciel materiałów

Art. 191.Art. 193.